جدیدترین :

مشکلات محیط زیست استان کوردستان

ئامانج قربانی

وقتی یک بررسی سطحی و چه بسا آکادمیک در کشور ایران امنیت را از اساسی ترین داشته های این سرزمین در آشوب خاورمیانه نشان می دهد از مولفه های ایجاد این سرمایه و فاکتورهای تداوم بخش آن غافل شده و در واقع امنیت موجود در تعریف امنیت روانی هم نخواهد گنجید،آری این پتانسیل خود دارای پیامهایی از نوع تلنگر برای مسئولین بودە و خواهد داشت.
اشاره مستقیم به برداشت ما از امنیت و تفاوت نگاه از دید نگارنده خود سرآغازیست برای ورود به اهمیت مولفه های گوناگون در به وجود آوردن امنیت به صورت کلیتی انکار ناپذیر.
طبق بررسیهای انجام شده بر اساس علم آمایش سرزمین و اعلام موجودی های منابع طبیعی برای برآورد نیازهای ساکنان کره مسکون و پی بردن به آمار ۲۷/.صدم درصد برای هر نفر و کاهشی دو برابری نشان از عدم توجه به وجب به وجب خاک این سرزمین است که با از دست رفتن کشتزارها و رشد جمعیت در آینده نزدیک این سهم سرانه به ۱۴ درصد هم کاهش می یابد از طرفی تشکیل بیابانها اصولا برایند عدم توجه به برنامه های آمایشی و ارزیابی محیط زیستی و نیز ناتوانی و ضعف در مدیریت مناطق مختلف اراضی مثمر می باشند؛هر چند موضوع را از حیث اهمیت آن به صورت جهانی می نگرند اما اگر با نگاهی کارا این موضوع را به مرزهای طبیعی ایران سوق دهیم به وضوح تلاشهای برخی از مدیران ناکارامد کشورمان را در به خشکاندن این داشته های طبیعی خواهیم دید،
از شور شدن دریاچه اورمیه از غنی ترین پارک های ملی ایران گرفته تا به باد دادن پتانسیل های موجود در تالاب هورالعظیم در جنوب کشور،تخریب مناطق چهار گانه تحت حفاظت سازمان محیط زیست به بهانه های مختلف کشوری و لشکری،ایجاد کلکسیونی از سدها و یا به آتش کشاندن تمام عرصه های جنگلی اعم از زاگروس و البرز همه و همه نشان از تلاش چشمگیر ما در به اتفاق قول بودنمان در به نابود کردن عرصه های محیطی این مرز و بوم را می رساند.در این راستا استان کردستان که دارای نقش مهمی در تامین آب مناطق پایاب پنج حوزه اصلی و دو حوزه کوچک کشور نیز می باشد بی نصیب از این حوادث نبوده است.
احداث چندین سد جدید از جمله سد ژاوه و سد آزاد (در سنندج) ، سد گاران (مریوان)، سد چراغ ویس، سد بانه، سد عباس آباد (در
بانه)، سد سنگ سیاه و سد سورھال (در دھگلان) سد تلوار (در بیجار) و بررسی و مطالعه چندین سد دیگر از جمله سد باباخان،
سد سیر(در دیواندره)، سد قصریان (در سنندج)، سد بلبر و نابود کردن چشمه طبیعی کانی بل از مهمترین تضمین کنندگان شرایط اکولوژیک منطقه(در داخل منطقه حفاظت شده کوسالان)، سد سنته و ئاینان (در سقز)، سد چومان و سد کانی گویژان (در بانه)،سد گاوشان و زیویه(در کامیاران) و چندها نمونه ناگفته دیگر ،نیروگاه تلمبه ذخیرھای سد آزاد، چندین شھرک صنعتی در شھرستانھای استان و خطوط انتقالھای مختلف پتروشیمی از این مصائب بوده و یا از طرفی انتقال آب بین حوزه ای و رخدادھای طبیعی و غیر طبیعی مانند بروز و تداوم گرد و غبار و آتش سوزیھای متعدد عرصه ھای طبیعی (جنگلی و مرتعی) در سطح استان به وقوع پیوسته و آثار و تبعات بسیاری بر محیط زیست استان کردستان بر جای گذاشته است.یا میتوان بر اساس مجوز صادر شده از سوی منابع طبیعی استان سپاه اقدام به استقرار سایت موشکی در محدوده امن منطقه حفاظت شده بیجار(در سال های اخیر) و همچنین انجام مانورهای نظامی مختلف در مناطق حفاطت شده از جمله تنگیور و شاهو و دیگر مناطق مشابه اشاره کرد که با وجود تلاشهای بی وقفه جامعه محیط زیست هنوز هم نتیجه مطلوب را نداشته است. لذا در فراز و نشیبھای فوق باید به این مھم عنایت داشت که در طول این مدت با تلاش شبانه روزی،دلسوزانه و نظرات کارشناسان و محیط بانان بر خلاف بعضی از استانھا در این استان تاکنون یک متر مربع از مناطق تحت مدیریت این

استان تحت ھرعنوانی (معدن، مسکن، پروژه عمرانی، خطوط انتقال و غیره) به ھیچ شخص حقیقی یا حقوقی واگذار نشده است.
از دیگر مشکلات متاثر بر محیط زیست استان کردستان پایین بودن حقوق و دستمزد پرسنل محیط زیست کشور و استان کردستان وعدم تناسب آن با شرح وظایف بسیار گسترده کارشناسان و سختی کار محیط بانان و غیرقابل مقایسه بودن آن بادریافتی سایر ادارات اشاره مستقیم نمود.
از دیگر مشکل فراروی ما پدیده نوین گردو غبار می باشد؛ این پدیده نوظھور (حاصل عملکرد بیگانگان خارج از مرز و متضررین داخل مرز )متاسفانه از سال ۱۳۸۸ بطور جدی ھوای استان (که آرزوی ھرایرانی برای استنشاق بود) را تحت تاثیر قرار داده است.
مورد بعدی زباله ها: عدم اجرای برنامه جامع در سطح کشور و استان برای ھمه شھرھا و مراکز تولید زباله
دریاچه زریبار: در صورت تداوم بی مبالاتی و نامھربانی با این اکوسیستم زنده آبی استان در آینده نزدیک به سرنوشت دریاچه اورمیه دچار خواھد شد لذا باید با اجرای مدیریت اکوسیستمی (زیست بومی) و اختصاص اعتبارات سازمانی از این فاجعه جلوگیری بعمل آید هرچند که تصمیمات یکسال اخیر راجع به پالایشگاه به بهانه ایجاد اشتغال در سرزمین کولبران تیر مهلکیست بر پیکره زریبار.
سایت رھاسازی گوزن زرد ایرانی در اسارات و در داخل منطقه حفاظت شده بیجار که به دلیل عدم برنامه ریزی و تدوین دستورالعمل لازم توسط سازمان ھم به منطقه حفاظت شده لطماتی وارد آورده است.
مورد دیگر وجود سلاحھای مجاز و غیر مجاز (که در سالھای اخیر بسیاری از آنھا متاسفانه مجوز دارشدند) و افزایش تجھیزات انفرادی و امکانات برای شکار حیات وحش است که در مقابل امکانات و تجھیزات محیط بانان به مراتب کمتر و بی کیفیت تر از تجھیزات شکارچیان می باشد.

در ادامه سودآوری قاچاق و خرید و فروش حیات وحش در شھرستانھای مرزی از جمله بانه که جزء شھرھای مسافر پذیر کشور می باشد نیز از اهم این مشکلات است.
کاھش جمعیت و تنوع ژنتیکی گونه ھای گیاھی و جانوری استان(برداشت بی رویه گیاهان بهاری که خالی بودن سفره ساکنان استان می تواند از مهم ترین دلایل این تخریب باشد) و عدم برنامه جامع و راھبردی برای مدیریت تنوع زیستی از سوی سازمان محیط زیست برای حفاظت از حیات وحش کشور (که مھمترین دلیل آن نبود اعتبار بوده که گاهی بدون توجه به نظرات کارشناسی بعضا مجوز شکار و صید انواع پرندگانی چون سهره را برای جبران هزینه های نداشته خود خواند داد..کاری که در سال گذشته مشاهده گردید).
خام فروشی و عدم فرآوری منابع پایه
استان از جمله منابع زیستی (گیاھان داروئی، صنعتی….) و معادن.
بھره کشی از منابع آبی سطح الارضی و ھمچنین تحت الارضی استان کا منجر به افت شدید تراز آبھای زیر زمینی دشتھای استان
(قروه، دھگلان ، چھار دولی) شده است.
ھجوم و ھجمه فراوان متقاضیان معدن به دلیل پتانسل بالای ذخایر معدنی در سطح استان (خصوصا در داخل مناطق تحت مدیریت که بعثا در مناطق آزاد نیز در حال آلودگی هستند به مانند معادن شن و ماسه کوهی مسیر آسنگران کامیاران) که
یکی از عوامل اصلی تخریب زیستگاه می باشد.
بنابراین با این تفاصیل و در صورت عدم چاره اندیشی صحیح بر فائق آمدن بر ریز مشکلات فوق الذکر افزایش ناراحتی های روانی و افزایش جرایم،خطر دستکاری ژنتیکی،اسیدی شدن آب شیرین و خاک حاصلخیر،شور شدن خاکهای سطحی،خوراکوری آبها،افزایش پساب و پسماند،نابودی و مورد تهدید قرار گرفتن گونه های گیاهی و جانوری،صید بی رویه و بیش از اندازه آبزیان،نابودی منابع ژنتیکی،افزایش جنگها و گسترش گرسنگی و نهایتا عدم داشتن امنیت را شاهد خواهیم بود.

منبع: هفته نامه سیروان

جوابی بنویسید

ایمیل ها معلوم نمیشود

کلیه حقوق مادی و معنوی برای انجمن سبز چیا محفوظ می باشد